terug naar overzicht

De omgevingsvergunning: een geslaagd huwelijk?

Met de creatie van de omgevingsvergunning werden milieu en ruimtelijke ordening samengebracht in één procedure. Waar voorheen aparte stedenbouwkundige en milieuvergunningen werden afgeleverd, worden deze nu geïntegreerd in één beslissing. Intussen ligt de opstart van deze nieuwe aanpak zo’n twee jaar achter ons. Tijd om de relevante wijzigingen op een rij te zetten voor een terugblik en een evaluatie.

Opstart omgevingsvergunning

Op 23 februari 2017 werd de omgevingsvergunning in Vlaanderen een feit. De samensmelting van de vroegere milieu- en stedenbouwkundige vergunning had als doel de besluitvorming transparanter en sneller te laten verlopen, meer rechtszekerheid te creëren op het vlak van vergunningstermijn en procedures,  en administratieve lasten van bedrijven te verminderen.

In tegenstelling tot vroeger moeten bedrijven slechts één aanvraag indienen bij het digitaal loket. Deze geïntegreerde aanpak voorkomt tegenstrijdige adviezen en beslissingen, zoals een gunstige beoordeling voor het milieuluik in combinatie met een negatief advies voor het bouwdossier. Eén enkele overheid is bevoegd om zowel de stedenbouwkundige als de milieuaspecten te vergunnen.

De opstart van het digitaal omgevingsloket vroeg enige aanpassing en flexibiliteit van de verschillende partijen. Sinds 1 januari 2018 is de omgevingsvergunning definitief van kracht in alle gemeenten en steden.

Ervaring uit de praktijk

De voorwaarden waaraan een gemengde aanvraag worden afgetoetst, zijn erg ruim geworden. Er wordt op vandaag veel meer aandacht geschonken aan de aspecten mobiliteit en waterhuishouding: denk hierbij aan de bijkomende verkeersdruk, parking voor voertuigen, maar ook voor fietsen, bereikbaarheid, aanrijroute enzovoort. Op het vlak van water gelden strikte regels omtrent scheiding en opvang, buffering, infiltratie of hergebruik van hemelwater. Milieutechnische oplossingen worden getoetst aan stedenbouwkundige aspecten, zo moet een bedrijf voldoende infiltratie en buffering op eigen terrein voorzien. Tenslotte heeft het aspect natuur een belangrijke plaats ingenomen in de procedure. Dit houdt in dat de bredere bedrijfsomgeving onder de loep genomen wordt. Zijn er bijzondere natuurgebieden in de nabije bedrijfsomgeving? Wat is de mogelijke impact van het bedrijf op deze gebieden? Welke planten, bomen en dieren zijn op het bedrijfsterrein of in de nabijheid ervan aanwezig? Zelfs het broedseizoen van bijzondere vogels kan een invloed hebben op de timing van de bouwwerken.

Vergunning van onbepaalde duur is geen vrijgeleide

De integratie van milieu en stedenbouw heeft ertoe geleid dat de nieuwe omgevingsvergunning van onbepaalde duur is. In een beperkt aantal gevallen kan de exploitant of de overheid een beperkte termijn voorzien. Het permanent karakter is echter geen vrijgeleide. Aan de hand van een evaluatiesysteem wordt nagegaan of de voorwaarden wel degelijk worden nageleefd en of deze nog actueel zijn. Indien dit nodig geacht wordt, kan de overheid de vergunningsvoorwaarden bijstellen of de duur van de vergunning beperken. Klachten van buren en omgeving kunnen er toe leiden dat de overheid de vergunningsvoorwaarden aan een onderzoek onderwerpt en extra voorwaarden oplegt.

Daarnaast is ook nieuwe wetgeving, mits overgangstermijn, steeds van kracht op vergunde bedrijven van onbepaalde duur. Indien een bedrijf veranderingen wenst aan te brengen, zoals de aanleg van een bijkomende parking of de uitbreiding van het bedrijfsgebouw, dient er een nieuwe vergunning bij de overheid aangevraagd te worden.

Ruimer overleg

Vroeger waren de taken netjes verdeeld: bouwheer, architect, bureau technieken en milieuconsultant hadden elk hun eigen werkterrein. Op vandaag moet iedereen samen over de meet: het dossier kan pas worden ingediend als alle informatie beschikbaar is. Er dient goed afgestemd te worden: elke wijziging bij één van de partijen leidt automatisch tot aanpassing van het dossier bij de andere partijen. In de praktijk is het vaak nog wat zoeken, ook voor de overheid. U doet er dus goed aan om vooraf goed af te stemmen en de verschillende partijen van bij de start samen te brengen.

Kort samengevat

De integratie van het bouw-en milieuluik in één omgevingsvergunning zorgt voor meer transparantie en rechtszekerheid. Deze samensmelting betekent ook dat alle partijen goed op elkaar moeten afgestemd zijn. Hoewel dit bij opstart enige inspanning vraagt, kan het u op het einde van de rit onaangename verrassingen besparen.