terug naar overzicht

Hoe kan u impact creëren op uw veiligheidscultuur?

U doet grote inspanningen om te voldoen aan alle wettelijke vereisten en organiseert opleidingen. Toch stelt u vast dat u blijft geconfronteerd worden met vele arbeidsongevallen en incidenten, en vraagt u zich af hoe u dit kan veranderen.

Gedrag is hier vaak de missing link tussen plannen maken en resultaten boeken. Hoe iemand zich gedraagt, is afhankelijk van de bedrijfscultuur. Kort gezegd is cultuur het gedrag dat iedereen aanneemt wanneer niemand toekijkt.

Uitrollen van een veiligheidsbeleid

Een hoogstaand veiligheidsbeleid vraagt investeringen op drie niveaus: techniek, organisatie en cultuur. Bij “techniek” gaat het vooral over veiligheid van machines en installaties. “Organisatie” focust op het onthaal van medewerkers, het voorzien van persoonlijke beschermingsmiddelen, …. In de praktijk merken we dat bedrijven veel inzetten op deze eerste twee niveaus. Om echt impact te creëren moeten we het aspect “cultuur” eraan toevoegen, gezien dit het gedrag van werknemers stuurt.

Creatie van een veiligheidscultuur

Alles start met het bepalen van een duidelijk beleid vanuit het management en het stellen van voorbeeldgedrag. Omgeving blijkt immers de grootste beïnvloedingsfactor voor gedrag te zijn. Wat doen anderen? We zijn kuddedieren en zullen vaak het gedrag van de groep volgen.

Veilig gedrag stimuleren

Er zijn drie voorwaarden verbonden aan het motiveren van een bepaald gedrag. Werknemers zullen meer gemotiveerd zijn als het gedrag op korte termijn een voordeel kan opleveren, haalbaar is en zeker. Stel: een medewerker staat op het punt om de productieomgeving te betreden wanneer hij merkt dat zijn veiligheidsbril nog op zijn bureau ligt. Op dit moment doorloopt de medewerker onbewust een analyse van de situatie om de verdere actie te beslissen. Zonder bril binnenstappen levert tijdswinst op, dit is een onmiddellijke positieve beloning die zeker is. De medewerker evalueert ook de kans dat iemand hem hierop zal aanspreken. Indien hij deze kansen klein acht, is de kans zeer groot dat hij zonder veiligheidsbril de productie zal betreden.

Veilig gedrag stimuleren vraagt inzet van de volledige hiërarchische lijn. Om veiligheid te verbeteren is het cruciaal dat iedereen consequent de vooropgestelde regels volgt, en anderen durft aan te spreken indien dit niet zo is. Bij uitzondering iets door de vingers zien in bv. drukke periodes geeft het verkeerde signaal en gaat in tegen de veiligheidscultuur die u wenst te creëren.

Mensen onthouden beelden en verhalen. Communiceer dus niet alleen cijfers om de aandacht te trekken. Integreer bijvoorbeeld het veiligheidsaspect in elke meeting om het echt te doen leven binnen de organisatie. Wees ook voldoende aanwezig op de werkvloer om te weten wat er leeft en om het belang van veiligheid te onderstrepen.

Ambassadeurs

Het stimuleren van veilig gedrag stopt niet bij de hiërarchische lijn. Veiligheid is iets dat door de ganse organisatie gedragen moet worden. Om dit te stimuleren kan u veiligheidsambassadeurs aanstellen. Zowel de hiërarchische lijn als de ambassadeurs dienen voldoende opleiding en ondersteuning te krijgen om anderen positief te kunnen stimuleren. Tips bij het geven van positieve en negatieve feedback kunnen nuttig zijn.

Lange termijn inspanning

Gedrag is niet van vandaag op morgen te veranderen. Een gedrags-en cultuurwijziging is een werk van lange adem en vraagt continu inspanning van de ganse organisatie. Er bestaan verschillende methodieken om gedragsverandering zinvol en duurzaam te bereiken. Het vraagt een onderbouwd programma waarbij externen zeker een toegevoegde waarde kunnen betekenen. Het komt erop neer mensen bewust te maken van hun eigen gedrag en de gevolgen ervan. Zo wordt een veilig gedrag een onbewuste keuze.