Strengere luchtkwaliteitsnormen vanaf 2030

Vanaf 1 januari 2030 gelden er strengere grenswaarden voor o.a. fijn stof en stikstofdioxide in de lucht. Dit kan ook een impact hebben op de vergunningsvoorwaarden van uw bedrijf. 

Wat is er nieuw?

De nieuwe Luchtkwaliteitsrichtlijn 2024/2881 van 23 oktober 2024 vervangt de oude Luchtkwaliteitsrichtlijn 2008/50/EG van 21 mei 2008 en de Richtlijn 2004/107/EG van 15 december 2004 (die specifiek betrekking had op de aanwezigheid van arseen, cadmium, kwik, nikkel en polycyclische aromatische koolwaterstoffen in de lucht).

De nieuwe Luchtkwaliteitsrichtlijn kadert in de uitvoering van een Europees actieplan om de verontreiniging van lucht, water en bodem tot nul terug te brengen tegen 2050. In een eerste fase worden de luchtkwaliteitsnormen voor 2030 verstrengd. Het is de bedoeling om de luchtkwaliteitsnormen in een volgende fase verder te verlagen tot het niveau van de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie, die nog strenger zijn.

De Vlaamse overheid heeft deze Richtlijn omgezet in het decreet algemene bepalingen milieubeleid (‘DABM’) en VLAREM II (door het wijzigingsdecreet van 22 mei 2026 en het wijzigingsbesluit van 1 oktober 2026). Deze wetgeving treedt in werking op 11 december 2026. De nieuwe luchtkwaliteitsnormen zullen vanaf die datum zijn opgenomen in de aangepaste bijlage 2.5.3.1 bij VLAREM II.

Deze nieuwe wetgeving bevat verplichtingen voor de Vlaamse overheid, zoals het monitoren van de luchtkwaliteit, het opstellen van luchtkwaliteitsplannen en het nemen van noodmaatregelen bij acute overschrijdingen van bepaalde drempelwaarden. De strengere luchtkwaliteitsnormen die – in principe – vanaf 1 januari 2030 van toepassing zijn, kunnen echter ook een impact hebben op bedrijven.

Om enkele concrete voorbeelden te geven: de grenswaarden voor de bescherming van de menselijke gezondheid van zowel stikstofdioxide (NO2) als PM10 worden vanaf 1 januari 2030 verlaagd van 40 naar 20 µg/m3 per jaar. Voor PM2,5 geldt er vanaf diezelfde datum een grenswaarde van 10 µg/m³ per jaar, en voor zwaveldioxide (SO2) is dit 20 μg/m3 per dag.

Is er uitstel mogelijk?

Ja. Een algemeen uitstel is niet mogelijk, maar in bepaalde zones kan er wel uitstel worden verleend voor sommige grenswaarden.

Onder bepaalde strikte voorwaarden kan de minister van Omgeving voor specifieke zones het tijdstip uitstellen waarop er aan de grenswaarden voor fijn stof (PM10 en PM2,5), stikstofdioxide (NO2), benzeen of benzo(a)pyreen moet zijn voldaan. De duur van het uitstel moet worden verantwoord en kan maximaal 10 jaar bedragen.

Welke impact heeft dit op mijn bedrijf?

Hoewel de strengere luchtkwaliteitsnormen voor onder andere fijn stof en stikstofdioxide grenswaarden zijn die niet mogen worden overschreden in de omgeving (het gaat om zogenaamde ‘immissiegrenswaarden’), werken deze wel onrechtstreeks door in de vergunningverlening en dus op de emissies van bedrijven. Vergunningverlenende overheden en de afdeling Lucht van Vlaamse Milieumaatschappij zullen hier rekening mee moeten houden wanneer zij een vergunningsaanvraag beoordelen of hierover adviseren, of een bestaande vergunning evalueren. Dit kan er bijvoorbeeld toe leiden dat jouw bedrijf voor bepaalde stoffen in de toekomst strengere bijzondere emissiegrenswaarden of meetverplichtingen zal moeten naleven. Een ander mogelijk gevolg is dat de algemene en sectorale emissiegrenswaarden en meetverplichtingen van VLAREM II op termijn zullen verstrengen.