Vernieuwde richtlijnen voor bemalingen 2026. Wat verandert er voor jouw project?

Vernieuwde richtlijnen voor bemalingen 2026. Wat verandert er voor jouw project?

Op 4 mei 2026 publiceerde de Vlaamse Milieumaatschappij een nieuwe versie van de “Richtlijnen bemalingen ter bescherming van het milieu”. De actualisatie speelt in op strengere regelgeving, toenemende waterschaarste en de nood aan beter controleerbare en duurzamere bemalingen.

Voor bemalingen bij bouw-, infrastructuur- en industriële projecten betekent dit drie zaken.

Je vergunningsaanvraag moet beter onderbouwd zijn. De opvolging wordt strenger. En er komt meer aandacht voor een geoptimaliseerd bemalingsdebiet en hergebruik van water.

Onze experts volgen de evolutie op de voet. Wat moet jij weten?

Wat verandert er concreet?

In overleg met verschillende sectoren (privé en overheid) gaf de VMM de richtlijnen een grondige update die rekening houdt met de nieuwe wetgeving, knelpunten in de vorige versie en recente technologische vooruitgang voor duurzaam waterbeheer. Sinds 1 juli 2025 zijn de wijzigingen in Vlarem II over bemalingen van kracht, waardoor de vernieuwde richtlijnen onmiddellijk toepasbaar zijn.

De bemalingscascade blijft het uitgangspunt

De bemalingscascade was al expliciet verankerd in de vorige richtlijnen en in Vlarem II. De vernieuwde richtlijnen zijn afgestemd op de praktijkervaring met de bemalingscascade sinds 2019.

Bij elke bemaling moet deze volgorde worden toegepast en gemotiveerd: 

• beperken van het netto bemalingsvolume en indien mogelijk retourbemaling;
• nuttig hergebruik op de werf of in het proces, en;
• lozing op oppervlaktewater of riolering als laatste optie.

Hierdoor volstaat een standaardlozing in de openbare riolering niet langer zonder technische verantwoording.

Verplichte sturing en meting

De richtlijnen versterken de verplichtingen rond opvolging:

• automatische sturing van pompen bij nieuwe bemalingen;
• verplichte debietmeting bij alle bemalingen, ook niet ingedeelde, en;
• verplichte melding en rapportering via e-DOV-loket.

Het resultaat: minder overbemaling, eenvoudigere handhaving.

Strengere eisen voor de waterkwaliteit

Bij (potentieel) verontreinigde sites worden de eisen aangescherpt:

• voorafgaand grond(water)onderzoek;
• verplichte staalname en analyse van bemalingswater;
• verhoogde aandacht voor PFAS, verzilting van het grondwater en mobilisatie van verontreiniging, en;
• nauwere afstemming met OVAM richtlijnen en vergunningsvoorwaarden.

Voor industriële sites wordt bemaling zo expliciet onderdeel van het bredere milieukader.

Uitgebreidere monitoring en risicobeheersing

De nieuwe richtlijnen leggen sterker de nadruk op:

• monitoring van grondwaterstanden, debieten en zettingen;
• plaatsbeschrijvingen en zettingsmetingen bij risico op schade, en;
• vooraf uitgewerkte terugvalscenario’s bij afwijkingen tijdens uitvoering.

Dit is vooral relevant in stedelijke context en bij gevoelige infrastructuur.

Duidelijke nazorg en rapportering

Ook het einde van een bemaling is strikt geregeld:

• correcte ontmanteling van installaties;
• rapportering van tellerstanden, monitoring en afmelding via e-DOV-loket, en;
• vermijden van restschade en verspreiding van verontreiniging.

Wat betekent dit voor jouw project?

Meer voorbereiding in de ontwerpfase, maar ook meer duidelijkheid tijdens uitvoering en controle. Wie bemalingen tijdig optimaliseert en onderbouwt, vermijdt vertragingen en discussies in vergunning en handhaving. Neem bemalingen daarom bij voorkeur al mee in de voorbereiding van jouw bouw- of infrastructuurproject.

Je leest alles over de nieuwe richtlijnen hier. Heb je vragen of wens je extra info? We ondersteunen je graag.

Voor de lozing van bemalingswater is een nieuw handelingskader op komst. Verwachte timing hiervoor is in de loop van 2027. We volgen dit verder op.