Vrijstellingenbesluit uitgebreid: meer werken kunnen voortaan zonder vergunning

Op 6 februari 2026 keurde de Vlaamse Regering de aangekondigde aanpassingen aan het Vrijstellingenbesluit en het Meldingsbesluit definitief goed. Daarmee zet Vlaanderen een duidelijke stap richting minder administratie en een snellere uitvoering van projecten.

Wat verandert er concreet? We zetten de belangrijkste vernieuwingen voor je op een rij.

Meer vrijstellingen, minder vergunningen

De lijst van vrijgestelde handelingen wordt uitgebreid. Een paar voorbeelden:

• Binnenverbouwingen met impact op de stabiliteit zijn voortaan vrijgesteld.
• Voor alle gevel- en dakwerken zonder volumetoename heb je geen vergunning meer nodig mits je aan alle voorwaarden voldoet. Ook hier blijft de medewerking van een architect verplicht als ze raken aan de stabiliteit van het gebouw. Aanbrengen van isolatie tot 26 cm mag, voor zover de rooilijn gerespecteerd blijft. Ook de afwerking is vrijgesteld.
• Wadi’s zijn in de toekomst vrijgesteld, zolang de diepte op elk punt kleiner is dan 70 centimeter en de afmeting is afgestemd op de afwaterende oppervlakte.
• In zeehavengebieden verdwijnt de meldingsplicht. Er geldt een vrijstelling voor:
  • Verhardingen vrijgesteld tot 500 m²
  • Gebouwen tot 500 m²
  • Andere constructies (vb. tanks) tot 300 m²
• De vrijstelling voor zonnepanelen en zonneboilers breidt uit, onder andere door de opkomst van de zogenaamde stekkerzonnepanelen. Deze mogen voortaan ook:
  • bevestigd worden op een gevel (max. 4m² per gevel), en;
  • bevestigd worden aan een balkonafsluiting.
• De bovengrondse onderdelen van warmtepompen en airco’s dienen voortaan in de tuin op 2 meter van de perceelsgrens (of tot tegen een bestaande scheidingsmuur) geplaatst te worden. Dichter kan, maar dan heb je een vergunning nodig.

Let wel op voor je start met je werken. Voor elke vrijstelling gelden er regels waaraan je moet voldoen. Die controleer je best grondig.

Meldingsplicht sterk teruggeschroefd

De meldingsplicht verdwijnt bijna helemaal. Ze wordt beperkt tot een aantal welbepaalde tijdelijke handelingen. Belangrijk is dat de meldingsplicht bij het uitbreiden van woningen (tot 40 m²) dooft uit. Hier geldt dus opnieuw de vergunningsplicht. 

Minder lokale uitzonderingen, meer rechtszekerheid

De mogelijkheden voor gemeenten om bijkomende vergunningsplichten op te leggen, worden duidelijk afgebakend via een limitatieve lijst. Gemeenten kunnen dit enkel nog voor regels rond het vellen van bomen en bepaalde handelingen aan erfgoed.

De gemeenten krijgen maximaal twee jaar (tot 6 februari 2028) om hun stedenbouwkundige verordeningen aan te passen aan het nieuwe kader. Doen ze dat niet, dan doven de lokale regels uit.